Services Information for About Us Contact Us
Volume 57, Number 6, 2005
Adverse drug reaction report: experience in Siriraj Hospital from 2002-2004
โกวิทย์ จงเจริญประเสริฐ, ภ.ม.,นฤมน ธนะ, ภ.ม.
ศูนย์แพ้ยา, คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล, มหาวิทยาลัยมหิดล, กทม, 10700, ประเทศไทย

Since this article has no abstract, we have provided an extract of the first 100 words of the full text and any section headings.

Extract
อาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยา (adverse drug reaction: ADR) หมายถึง ปฏิกิริยาที่เกิดขึ้นโดยไม่ตั้งใจและเป็นอันตรายต่อร่างกายมนุษย์ โดยเกิดขึ้นเมื่อใช้ยาในขนาดปกติเพื่อใช้ป้องกัน วินิจฉัย บรรเทา บำบัดรักษาโรค หรือ เปลี่ยนแปลงแก้ไขของร่างกาย โดยไม่รวมปฏิกิริยาที่เกิดจากการใช้ยาเกินขนาด โดยอุบัติเหตุ หรือเจตนา1 ซึ่งศูนย์ติดตามอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ผลิตภัณฑ์สุขภาพ สำนักงานคณะกรรมอาหารและยาได้แบ่งชนิดของ ADR โดยอาศัยคำนิยามของ Rawlins and Thompson ออกเป็น 2 ชนิด2ได้แก่

1. Type A หรือ augmented reaction ซึ่งเกิดจากฤทธิ์ทางเภสัชวิทยาของยา ความรุนแรงของอาการที่เกิดขึ้น จะขึ้นอยู่กับขนาดของยาและการตอบสนองของแต่ละบุคคล มีอุบัติการณ์การเกิดสูง (มากกว่า 80%)แต่มีอัตราการตายต่ำ ซึ่ง type A reaction สามารถทำนายได้ล่วงหน้าจากฤทธิ์ทางเภสัชวิทยาของยา และสามารถแก้ไขได้โดยการลดขนาดยาลง หรือเปลี่ยนไปใช้ยาอื่น หรือใช้ยาชนิดอื่นที่สามารถแก้ไข ADR ของยาชนิดแรก

2. Type B หรือ bizarre reaction เป็นอาการที่เกิดขึ้นโดยที่ไม่สามารถคาดคะเนได้ล่วงหน้าจากฤทธิ์ทางเภสัชวิทยาของยาเมื่อให้ยาในขนาดปกติ และไม่สามารถพบในระหว่างการทำการศึกษาพิษวิทยาของยา มีอุบัติการณ์การเกิดต่ำ (น้อยกว่า 20%) แต่มีอัตราการตายสูง ซึ่ง type B reaction มีวิธีแก้ไขเพียงประการเดียวคือต้องให้ผู้ป่วยหยุดใช้ยา และให้การรักษาตามอาการ

การติดตามอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยา3

เนื่องจากกระบวนการศึกษาวิจัยทางคลินิกก่อนอนุมัติทะเบียนตำรับยายังมีข้อจำกัด โดยผู้ป่วยอยู่ภายใต้สภาวะควบคุม จำนวนผู้ใช้ยาในการศึกษาวิจัยมีปริมาณไม่มากพอที่จะตรวจพบ ADR ที่มีความถี่ในการเกิดต่ำได้ (pre-marketing clinical trial มีผู้ใช้ยาไม่เกิน 5,000 คน) และ ADR ที่เกิดแล้วทำให้เกิดผลกระทบที่รุนแรงแก่ผู้ป่วย(serious ADR)ได้แก่ ผู้ป่วยเสียชีวิตหรืออันตรายถึงชีวิต ผู้ป่วยต้องเข้ารับการรักษาตัวในโรงพยาบาลหรือรักษาตัวในโรงพยาบาลนานขึ้น ความพิการ ความผิดปกติแต่กำเนิด ต้องการวิธีการในการป้องกันความเสียหายหรือการถูกทำลายของอวัยวะอย่างถาวร เหล่านี้เป็น ADR ที่พบได้น้อยมักจะพบหลังจากยาได้รับอนุมัติให้วางจำหน่าย นอกจากนี้ข้อมูลการใช้ยาในระยะยาว ตลอดจนการใช้ยาในผู้ป่วยที่มีสภาวะพิเศษ ...

Full Text of this Article

 
Copyright © 2005-2008 Siriraj Medical Journal